ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 175

ئاوی سپی

ماشاو یان ئاوی سپی ھەوکردنێکە لە ھاوێنەی چاو. ماشاو دەبێتە ھۆی لاواز بوونی بینین. ماشاو بە ھێواشی گەشە دەکات و دەکرێت کار لە یەک یا ھەردوو چاو بکات. لە نیشانەکانی ماشاو: کال بوونەوەی رەنگەکان، لێل بینین، کێشە لەگەل روناکی گەش و کێشەی بینین بە شەو ...

نەخۆشیی ئەلزھایمەر

نەخۆشی ئەلزھایمەر لە مێشکدا ڕوودەدات، ژمارەی خانە دەمارییەکانی مێشک تا ڕادەیەک کەم دەبێتەوە کە کاریگەریی مێشک تا ڕادەیەکی زۆر دادەبەزێت. کەسێک کە تووش بە ئەلزھایمەر دەبێت ئیتر ناتوانێت وانەی تازە لە ژیانی فێربێت، ھەموو ئەوەشی پێشتر زانیویەتی لە ب ...

نەخۆشی سیل

نەخۆشی سیل ناسراو به‌ تیوبه‌رکیلۆسیس ئەو نەخۆشیە درمییەیە کە بە ھۆی بەکتریای مايكۆ باكتريۆم تیوبەرکیلۆسیس درووست دەبێت. ئەم باکتریایە بە چەند ڕێگایەک دەگوازرێتەوە لە کەسی تووشبوو بۆ کەسێکی دیکە وەک کۆکە، پژمین یاخود تەنۆلکەی تف کە بە كۆكە لەسنگ د ...

کۆنیشانی مارفان

حاڵەتی مارفان کۆنیشانەکانی نەخۆشی مارفان نەخۆشیەکی بۆماوەیی یە کە تووشی بەستەرە شانەکان دەبێت، ئەو فایبەرانەی کە بەرپرسن کە وەک ڕاگر و پشتگیری ئەندامەکان و بەشەکانی لەشمان دەکەن. کۆنیشانەکانی نەخۆشی مارفان بەزۆری کاردەکەنە سەر دڵ، چاو، بۆریەکانی ...

کۆنیشانی داون

دیاریدەی داون یان مەغۆلی ، یەکێکە لە نەخۆشیە دیارەکانی نێو مرۆڤایەتیدا کە تووشی ھەردوو ڕەگەزی نێر و مێ یە ئەبێ، ئەمەش لەکانی تەمەنی کۆرپەیی لە سکی دایکیدا لە باری جیانەبوونەوە، کرۆمۆسۆمێکی دیاریکراو لە ھاوتاکەی خۆی جیانابێتەوە، لە کاتی کەمەدابەشب ...

نەخۆشیی تایرۆید

نەخۆشی تایرۆیدە رژێن حاڵەتێکی پزیشکیە کە کار دەکاتە سەر کاری تایرۆیدە رژێن. ھەردوو پلی تایرۆیدە رژێن دەکەونە خوارەوەی قورگ، تایرۆیدە رژێن ھەردوو ھۆرمۆنی سایرۆکسین، سایرۆنینی سیانە یۆد بەرھەمدێنێت کە بە ناو لولەی خوێندا دەروات بۆ ئەوەی کاری ئەندام ...

سستبوونی دڵ

سستبوونی دڵ نەخۆشییەکی زۆر باوە، ھەموو جۆرە نەخۆشییەکی دڵ لەوانەیە ببێتە ھۆی سستبوونی دڵ، لە ھۆیە سەرەکییەکانی سستبوونی دڵ نەخۆشی بەرزبوونەوەی فشاری خوێنە ، و نەخۆشی تەسکبوونەوەی خوێنبەرە تاجیەکانی دڵ. ھەندێک جار سستبوونی دڵ لە ئەنجامی نەخۆشی درێ ...

ڤیلھێڵم ڕۆنتگن

ڤیلھێڵم کۆنراد ڕۆنتگن زانای فیزیکیی ئەڵمانی بوو کە لە ٨ی تشرینی دووەمی ١٨٩٥ تیشکی Xی داھێنا کە بەھۆیەوە خەڵاتی نۆبڵی بەدەستھێنا لە بواری فیزیکدا. ڕۆنتجن لە ١٠ی شوباتی ١٩٢٣ بە نەخۆشی شێرپەنجەی ڕیخۆڵە مرد. بەڵام بڕوا وا نییە کە بەھۆی تیشکی xـەوە تو ...

چەوری جگەر

جەرگی چەور نەخۆشییەکە کە تووشی جەرگ دەبێت، ھۆکاری ئەم نەخۆشییە کۆبوونەوەی چەورییە لە جەرگدا، جەرگی چەور زیاتر لە کەسانی قەڵەودا دەبینرێت، ھەروەھا لەوکەسانەیدا کە زیادەڕەوی دەکەن لە خواردنەوەی ئەلکولدا. چەوری لە جگەردا ئاسایییە، بەڵام ئەگەر ئەو بڕ ...

چەکی زیندەیی

چەکی زیندەیی یاخود چەکی بایۆلۆجی یەکێکە لە چەکە کۆمەڵکوژەکان کە توانای زیان گەیاندنی ھیچ کەمتر نیە لە چەکی ناوەکی و بگرە زیانەکانی پتریشە. ئەم چەکە شێوەی کارکردنی بریتییە لە بەکارھێنانی بەکتریا و ژەھر بۆ ئەوەی لە شار و ڕیزەکانی دوژمن نەخۆشی و پەت ...

شەبەنگی خود تەنیایی

شەبەنگی خودتەنیایی كە پێشی دەوترێت ناڕێكی شەبەنگی خودتەنیایی بوارێكی ناڕێكی دەروونییە لە جۆری گەشەكردنی دەماری وە نەخۆشی خودتەنیایی و ئەسپێرجەر دەگرێتەوە. ئەو كەسانەی دووچاری ئەم نەخۆشیە دەبن كێشەی پەیوەندی و تێكەڵاوبوونی كۆمەڵایەتی و دووباەبوونە ...

نەخۆشی كرى دو جات

كرى دو جات نەخۆشيێكى جينى دەگمەنە بۆماوەيى ناڕێكيە بەهۆى نيمچە كرۆمۆسۆم 5 هەڵگرى لێوەشاوى تايبەتمەندى ميراتى لەناوەكى خانەى لەشدا و سڕينەوەى تايبەتمەندى ميراتى لەسەر كرۆمۆسۆم 5. ناوى فەڕەنسى زاراوەكە ئاماژە بۆ تايبەتمەندى وەك هاوارى پشيلە دەكات و ...

ھەرمێ

ھەرمێ میوەیەکی وەرزی ھاوینەیە و دەوڵەمەندە بە ڤیتامینەکانی A،E،C ھەروەھا کانزای دیکەی وەک، کالسیۆم، ئاسن، مانیزیۆم. ھتد ئەو مادە فسفۆرەی کە لە ھەرمێدا ھەیە ھاوسەنگی دەمارەکان رادەگرێ و دەبێتە ھۆی ئارامبەخشین بەدەمارەکان. ئەو میوەیە یارمەتی راکێشا ...

تۆڕی میدیایی بیابان

تۆڕی میدیایی بیابان تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنیی نێوخۆیییە لە باشووری کوردستان، لە ٥ کەناڵ پێکدێت. لەسەر سیستمی دیجیتاڵ DVBT بەکوالێتی HD پەخشی بەرنامەکانیان دەکەن. ھەر کەناڵێک تایبەتمەندی خۆی ھەیە لە پەخشکردنی بەرنامەکانی. کەناڵەکانی تۆڕی میدیایی بیابان ...

بیابانی سۆنۆران

32°15′36″N 112°55′34″W بیابانی سۆنۆران بە ئینگلیزی: Sonoran Desert بیابانێکە لەسەر سنووری ئەمریکا - مەکسیک کە بەشەکانی کالیفۆرنیاو ئەریزۆنا لەئەمریکا دەگرێتەوە، لە ھەر یەک لە ویلایەتەکانی سۆنۆراو بای کالیفۆرنیاو سینالۆلەی مەکسیک، ئەم بیابانە زیات ...

بیابانی تابێرناس

بیابانی تابێرناس بیابانێکە لە ئیسپانیا، دەکەوێتە پارێزگای ئەلمیریا، نزیکەی ٣٠ کم لە باکووری پایتەختی تاڵی دوورە. ناوچەیەکی پارێزراوە وەک بیابانێکی سروشتی، درێژدەبێتەوە بۆ نزیکەی ٢٨٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە.

تەدمور

تەدمور یان پالمیرا شارێکی کۆنی مێژوویی بووە کە ئێستا دەکەوێت پارێزگای حومسی سووریا. لە دوو ھەزار ساڵ پێش زایینەوە ئاوەدانی تێدا بووە وەک کاروانسەرا و شوێنی حەوانەوەی ڕێبوارانی بیابان ناوبانگی ھەبووە. لە سەدەی سێیەمی زایینیدا زۆر دەوڵەمەند و دەسەڵ ...

بیابانی حەوزی مەزن

بیابانی حەوزی مەزن گەورەترین بیابانە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، ڕووبەری ١٩٠٬٠٠٠ میل چوارگۆشەیە. لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ چیای سیرا نیڤادا و لە ڕۆژئاواشەوە لەگەڵ چیای ڕۆکی، پانیای کۆڵۆمبیا لە باکوورەوە، بیابانی مۆجاڤی و سنۆوران لە باشوورییەوە ...

دارخورما

دارخورما جۆرێکی ڕووەکە لە ڕەگەزی میوەکان. نیشتمانی ڕەسەنی دارخورما خۆڕھەڵاتی دوورگەکانی کەناری لە باکووری ئەفریقا ئەم درەختە بەزۆری لە ئەفریقای ناوەندی و باشوری ئەورووپا زۆرە ھەروەھا لە خۆرھەلاتی تورکیا تادەگاتە چین و مالیزیا بەدرێژایی کەناراوەکا ...

نەگڤ

بیابانی نەگف ناوچەیەکی بیابانی و وشکە کەوتۆتە خۆڕئاوای کیشوەری ئاسیا، لە ڕووی جوگرافییەوە بەشێکە لە نیمچە دوورگەی سینا، بە ناوچەی بەیەکگەیشتنی ھەردوو کیشوەری ئاسیا و ئەفریقیا دادەنرێت، زیاتر بە دۆڵی عەرەبە دەناسرێت، کەوتۆتە بەشی باشووری ئیسرائیل، ...

مستەفا عەقاد

مستەفا عەقاد فلیمساز و دەرھێنەری ئەمریکی-سوری، مستەفا عەقاد لە زنجیرەدرامای ھاڵۆوین ناسرابە ئەورووپاییەکان، لەجیھانی ئیسلامیش بەدەرھێنانی ھەردوو فیلمی محەممەد، پێغەمبەری خودایە کەلەسەر ژیانی پەیامبەری موسڵمانان محەممەد بوو وە فیلمی شێری بیابان کە ...

کوللە

کوللە ، کوللو یان کللۆ جۆریکە لە مێروو لە پۆلی باڵڕاستەکان، نزیکەی بیست ھەزار جۆری کوللەی ھەلبەز ھەیە لە جیھاندا، خواردنی سەرەکییان سەوزاییە. درێژی کلۆ لە ٣ تا ١٣ سم لەشی پێکھاتووە لە: سک ١١ پارچەیە شەش لاق سەر سینگ لەشی داپۆشراوە بە چینێک لە ماد ...

ئێرڤین ڕۆمل

ئێروین ڕۆمل لە ڕێکەوتی ١٥ نۆڤەمبەری ١٨٩١ز لە شارۆچکەی ھایدینھایم لە دایک بووە کە نزیک شتوتگارتی ئەڵمانییە، ئێروین ڕۆمل ناسراو بووە بە ڕێوی بیابان وە دائەنرێت بە یەکێک لە باشترین سەرکردەکانی شەڕی بیابان، پلەی موشیری وەرگرتوە لە کاتی جەنگی دووەمی ج ...

ناوچە نیمچە وشکەکان

ناوچەی نیمچە وشک یان نیمچە بیابانییەکان بە ئاو ھەوای ناوچەیەک دەوترێت کە کرداری بە ھەڵم بوون تێیدا ڕوودەدات بە ڵام بە ئەندازەی وشک بوونەوەی تەواو نا. ڕێژەی باران بارینی تێدا کەمە. ئەم ناوچانە دابەش دەبن بۆ دوو جۆر "نیمچە وشکی گەرم" و "نیمچە وشکی ...

چوڕە

چوڕە ، ، ئەم باڵندانە خۆش ئاوازن. پەڕوباڵیان قاوەیی ڕێ-ڕێیە. زیاتر لە سەر ئەرزن و پێڕۆن. قامکی پشتەوەی لاقیان درێژ و ڕاست و نینۆک تیژە. زیاتر بە گەل دەژین. کەم وا ھەیە نێر و مێیان وێک نەچن. لە سەر ئەرز ھێلانە ساز دەکەن. دانەوێڵە، جڕو جانەوەر، کرم ...

مەحموود مەلیجی

مەحموود مەلیجی ئەکتەرێکی ناوداری میسڕە لە ساڵی ١٩١٠ لە شاری قاھیڕە لە دایک بووە و ساڵی ١٩٨٣ لە تەمەنی ٧٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە. لە ساڵی ١٩٣٩ لەگەڵ ژنە شانۆکاری میسڕی ھاوسەرگیریان کردووە. زۆر ناسراوە بە رۆڵی کەسایەتی بەدکار و پیاوخراپ لە سینەما ...

پارێزگای زیلفی

پارێزگای زیلفی یەک لە پارێزگاکانی ناوچەی ڕیازی ھەرێمی نەجدی سعودیەیە. شاری زیلفی گەورەترین شار و پایتەختی پارچەکەیە. نزیکەی ٢٦٠ کم لە ڕیاز دوورە. سێیەمین شاری ناوچەی ڕیازە دوای پارێزگای خەرەج لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە و بچووکترین پارێزگای ناوچ ...

شێری ئەشکەوتی ئەورووپی

شێری ئەشکەوتی ئەورووپی شێرێکە کە لە چاخی بەفرین لە ناوچەکانی باکوور لە ئاسیا و زۆربەی بەشەکانی ئەورووپا ژیاوە. قەبارەکەی لە قەبارەی شێری ئێستا گەورەترە، و ھەندێک لە ئێسکەکانی ئەم شێرە لە ئەشکەوتەکانی ئەورووپا دۆزراونەتەوە.

دەوڵەتی حەمدانی

حەمدانیەکان یان بەنی حەمدان، خێزانێکی عەرەبی بوون دەوڵەتی حەمدانیان دمەزراند لە حەلەب و موسڵ و دەسەڵاتیان فراوان بوو بۆ وڵات و گوندەکانی فورات و شام لە ماوەی نێون ز، و حەمدانیەکان ئەچنەوە سەر ھۆزی تەغلەب کوڕی وائل لە ھۆزی عەنزەی عەرەبی کە دانیشتو ...

ماریا ڕایشە

خاتوو ماریا ڕایشە کەسایەتی زانای شوێنەوار و بیرکاری ئەڵمانی بووە و بە توێژینەوەکانی لەسەر ھێڵەکانی نازکا لەبیرۆ ناسراوە. ماتماتیک و جوگرافیا و زمانەوانی لە زانکۆی درێسدن خوێندووە، ساڵی ١٩٣٢ وەکو بەخێوکەر و مامۆستای مناڵانی قونسڵگەری ئەڵمانیا لە ش ...

عەبدولعەزیز ئالسعود

عەبدولعەزیز بن عەبدولڕەحمان ئالسعود ١٥ی کانوونی دووەمی ١٨٧٥ – ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٥٣) لەناو دنیای عەرەبدا بە تاک ناوی عەبدولعەزیز ئەناسرێ، لە ڕۆژئاواش بە "ئیبن سعود". یەکەم پاشا و دروستکەری سعودییە بوو کە بۆخۆی سێیەم دەوڵەتی دروستکراوی سعوودییە.

بنکەی ئاسمانیی عەین ئەلئەسەد

بنکەی عەین ئەلئەسەد بنکەیەکی ئاسمانی و سەربازی سووپای عێراق و سووپای وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکایە دەکەوێتە پارێزگای ئەنبار لە خۆڕئاوای عێراق. ھەروەھا بنکەیەکە لەلایەن سووپای بەریتانیا و ھاوپەیمانان بەکاردێت لەعێراق لەکاتی جەنگی ئازادکردنی عێراق ...

پایتۆن (مار)

ماری پایتۆن خێزانێک لە مارە بێژەھرەکانە کە لە ئەفریقا، ئاسیا، و ئۆسترالیادا دەژی. ئەم خێزانە یەکێکە لەو خێزانانەی کە گەورەرترین مارەکانی تێدایە؛ ئەندازەی مامناوەندی دەگاتە ١٦ فووت کە نزیکەی دوو ئەوەندەی گەورەترین ماری ژەھرداری جیھانە.

کۆڵمانسکۆپ

کۆڵمانسکۆپ شارێکی مۆتەکە ئامێزە لە بیابانی نامیب کە کەوتۆتە باشوری نامیبیا لە کیشوەری ئەفریکا، بەدووری ١٠ کم لە بەندەرە شاری لودێریتز دوورە، ئەم شوێنە بۆیەکەم جار دۆزرایەوە لە لایان شوفێرێکی ئەڵمانی بەناوی جۆنی کیڵمان ئەمیش بەھۆی گەردەلولی بیابان ...

مەدالیای جوگرافیایی کوڵوم

مەدالیای جوگرافیایی کوڵوم یەکێک لە کۆنترین خەڵاتەکانی کۆمەڵەی جوگرافیی ئەمریکا یە، کە لەسەر خواستی جەنەڕاڵ جۆرج واشنگتۆن کوڵوم دانرا و لەلایەن جێگری سەرۆکی کۆمەڵە، بە کەسانێک پێشکەش دەکرێت کە بە دۆزینەوە جوگرافییەکانی خۆیان یان لە پێشکەوتنی زانست ...

چیای ئێڤەرست

چیای ئیڤرست لە زنجیرە چیای ھیمالایا لەسەر سنووری تەببەت و نیپاڵ. بەبەرزترین چیای جیھان دادەنرێت، لوتکە بەرزەکەی کە بەبەفر داپۆشراوە، بە ٩کم لەسەر ئاستی ڕووی دەریا مەزەندەکراوە. لەڕاپۆرتی تایبەتی نێردراوی بەڕیتانیدا، کە لەسەرەتاکانی سەدەی نۆزدەدا ...

بومەلەرزەی ١٩٦٠ی ڤاڵدیڤیا

لەساڵی ١٩٦٠ بومەلەرزەی ڤالدیڤا یان بومەلەرزە بەهێزەکەی چیلی لە ڕۆژی یەکشەمە ٢٢ی ئایاری ١٩٦٠ ئەم بومەلەرزەیە بەهێزترین بومەلەرزەی جیهانە کەتائێستا تۆمارکرابێت کە بە ٩.٥ پلەی ڕێختەر ڕوویدا لە دوانیوەڕۆ ٣:١١ بەکاتی ناوچەکە و ٨:١١ دەقیقەی دوانیوەڕۆ ب ...

جۆمۆ جەنکریسی ٢٠٥

بزوێنەری فرۆکەی جەنکیرس جومۆ ٢٠٥ یەکێک بوو لە ناسراوترین بزوێنەری دیزڵی فرۆکە کە یەکەمین و زیاتر لە نیو سەدە تاکە فرۆکەی سەربازی سەرکەوتوو بوو کە بزوێنەرەکەی بە دیزڵ کاری دەکرد. جومۆ ٢٠٤ jumo 204 یەکەمین جار بۆ مەبەستی خزمەتگوزاری بەکارھێنرا لە س ...

نۆزڵی پاڵنەر

نۆزڵی پاڵنەر ئەو نۆزڵەیە کە هێزی دەرچونی گاز یان دروستکەری گاز دروستدەکات لە بزوێنەری جێت دا لە رێگای گۆرینی هێزی ناوەکی ئەو گازەی کە کاری بێدەکرێ بۆ هێزێکی پاڵنان ؛ وە گاز تۆرباینەکان لە نۆزلی پاڵنەری جیا لەخۆدەگرێ,لە بزوێنەری جێتدا کە هێزی گازە ...

جومانجی: بەخێربێیت بۆ دارستان

جومانجی: بەخێربێیت بۆ دارستان فیلمێکی کۆمیدیی سەرکێشی ئەمریکییە، دەرھێنانی جەیک کەسدان، لەلایەن کریس ماککێن، ئێریک سۆمەرس، سکۆت ڕۆزنبێرگ و جێف پینکەر کاری نووسینی بۆکراوە. ئەستێرەکانی فیلمەکە دوەین جانسن، جاک بلاک، کێڤن ھارت، کارن گیلان، نیک جۆنا ...

ئەتڵانتا

ئەتڵانتا لە بواری ڕێژەی دانیشتوانەوە گەورەترین شار و ناوەندی ویلایەتی جۆرجیای ئەمەریکایە. بناغەی ئەتڵانتا لە ساڵی ١٨٣٧دا لە شوێنی بە یەک گەییشتنی دوو ڕەیلی شەمەنەفەر دانریا. ئەم شارە بەھۆی شوێنە جۆگڕافیایییە تایبەتەکەیەوە وەکوو ناوەندێکی بازرگانی ...

ڤرۆتسواف

ڤرۆتسواف شارێکە دەکەوێتە وڵاتی پۆلەندا و پایتەختی ناوچەی سیلزیا سلڤی کە ناوچەیەکی مێژووییە لە وڵاتەکە. شارەکە لەسەدەی ١٠ بنیاد نراوە و ئێستا دانیشتووانی شارەکە ٦٣٢ ھەزاری تێپەڕ کردووە.

دوورگەکانی گالاپاگۆس

دوورگەکانی گالاپاگۆس بەشێکە لە کۆماری ئیکوادۆر کە پێکھاتووە لە کۆمەڵە دوورگەیەکی گرکانی کە دابەشبووە بەسەر ھەردوو لای ھێڵی یەکسانی زەوی دا لە زەریای ھێمن و ٩٠٦ کیلۆمەتر لە ڕۆژئاوای ئیکوادۆرەوە دوورە. دوورگەکانی ناسراون بە ھەبوونی ژمارەیەکەی زۆر ل ...

خاک و خۆڵ (ڕوونکردنەوە)

خاک و خۆڵ، ھەڵەبجە، ناوی گوندێکی شارەدێی سیروانە لە قەزای ھەڵەبجە. خاک و خۆڵ، تانجەرۆ، ناوی گوندێکی شارەدێی عەربەتە لە قەزای سلێمانی. خاک و خۆڵ ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.

شەختە

شەختە جۆر و شێوەیەکە لە شێوەکانی سەهۆڵ ،کاتێک ئاو و شێ لەناو خاک و بەردا بڵاو دەبێتەوە یانیش لە شوێنی کەندەڵان و چاڵەکان کۆ دەبێتەوە وە دوای ئەوەی پلەی گەرما بۆ ژێر سفر دادەبەزێت ئەم شێ و ئاوانە دەست دەکەن بە بەستن و شەختەبەند پێک دەهێنن. شەختە ب ...

شێخ نوری شێخ ساڵح

شێخ نوری شێخ ساڵح بەرزنجی لەدایکبووی ساڵی ١٨٩٦، شێخ نوری سەرنووسەری ڕۆژنامە و شاعیر و چالاکوانی کورد بوو، شێخ نوری دیوانی خۆی ھەیە کەبۆیەکەمینجار لەساڵی ١٩٧٠ بڵاوکراوەتەوە لە سەردەمی شانشینی کوردستان و مەلیک مەحموود دا شێخ نوری سەرنووسەری بانگی ک ...

ئاودێری

ئاودێری ، ئاویاری، ئاودارەی بریتییە لە گەیاندنی ئاو بە زەوییە کشتوکاڵییەکان بە شێوازی دەسکرد. بە وتەیەکی تر ئاودێری بریتییە لە بەکار ھێنانی دەسکردیی ئاو لە خاک و زەوی. واتە بەشینەوەی ئاو لە سەر زەوی بە مەبەستی ھەڵمژرانی بۆ بەرھەم ھێنانی بەروبووی ...

چاندن

چاندن پێوەندی سەرەکی بە ڕووەک و دانەوێڵەوە ھەیە، لە ھێندێک شوێندا بە شێوەیەکی دیکە دەیڵێن بۆ وێنە: ناشتن ، ناژتن ، نیان ، وەشاندن ، چان ، چاندن ، چاندنی تۆو ، تۆ وەشان ، لە عەر چەقاندنی قەڵەمەی دار یان ژێر خاک کردن و بلآو کردنەوەی تۆو لە عەرزدا ب ...

نیمچەدوورگە

نیمچەدوورگە پەیڤێکی جوگرافیە کە ئاماژە دەکا بە بەشێکی زۆر لە زەوی کە لە لایەک پەیوەست بە وشکانی بێت، و لە سێ لای تر ئاو دەوری دابێت. ئەگەر ئەو بەشە وشکانیەی کە نیمچەدوورگەکە پەیوەستی وشکانی کردووە باریک و تەسک بێت ئەوا پێی دەڵێن بەرزەخ.

حاج قوربان

قوربان سلێمانی ناسراو بە حاج قوربان دووتارژەن و مەقامبێژی بەناوبانگی کوردە کە دەستێکی باڵای لە دووتارژەنیدا بووە. حاج قوربان لە کوردەکانی خوراسانە و لە نزیکیی شاری قۆچانی خوراسان لە دایک بووە و ھەر لەوێش کۆچی دوایی کردووە و بە خاک سپێردراوە.