ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 24

نایەکسانی

لە بیرکاریدا، نایەکسانی یان لاسەنگە ، دەربڕینێکە سەبارەت بە قەوارە یان پلەی دوو شت بەگوێرەی یەکتر، یان سەبارەت بە وەکوو یەک بوون یان نەبوونی دوو شت. a < b واتە a بچووکترە لە b. a ≠ b واتە a یەکسان بە یان یەکسان لەگەڵ b نییە، بەڵام ناڵێت کە یەک ...

نایەکسانیی کۆشی–شوارتز

نایەکسانیی کۆشی–شوارتز یان نایەکسانیی کۆشی–شوارتز-بونیاکوفسکی نایەکسانییەکی زۆر بەکەڵکە لە بیرکاریدا و لە بوارە جیاوازەکانی جەبری ھێڵی، شیکاریی بیرکاری و بیردۆزی ئەگەر کەلکی زۆری لێ وەردەگیرێت. نایەکسانی کۆشی شوارتز یەکێک لە گرینگترین نایەکسانییە ...

نرخی ڕەھا

لە بیرکاریدا، نرخی ڕەھا یان بەھای ڕووت بۆ ژمارەیەکی راستەقینە بایەخ یان نرخی ئەو ژمارەیەیە بەبێ لەبەرچاوگرتنی نیشانەکەی. بۆ نموونە، ٣ ھەم نرخی ڕەھای ٣یە و ھەم ٣-. نرخی ڕەھای ژمارەیەک وەکوو a {\displaystyle a} بەم جۆرە نیشاندەدرێت: | a | {\display ...

نزیکخستنەوەی ئێسترلینگ

نزیکخستنەوەی ئێسترلینگ یان فورمووڵی ئێسترلینگ ، فورمووڵێکی ماتماتیکییە، بۆ ھەژمارکردنی فاکتۆریێلە گەورەکان بە نزیکەیی کەلکی لێ وەردەگیرێت. ناوی ئەم فورمووڵە لە ناوی جیمز ئێسترلینگ وەرگیراوە، ئەگەر چی یەکەم جار لەلایەن ئابراھام دێ مۆئاڤر ڕاگەیێنرابوو.

نموونەی ھەڵوەشێنەر

لە لۆجیک‌دا و بەتایبەت لە کاربەرییەکانی لۆجیک لە بیرکاری و فەلسەفەدا، نموونەی ھەڵوەشێنەر ھەڵاوێرێکە بۆ ڕێسایەکی گشتیی پێشنیارکراو. بۆ نموونە، ئەم قەزییەیە لەبەرچاوبگرن: "گشت قوتابییەکان تەمەڵن". ئەم وتەیە بانگەشەدەکات کە تایبەتمەندییەکی دیاریکراو ...

نواندنی دەدەیی

نواندنی دەدەییـ ـی یەک ژمارەی ڕاستەقینەی نانەرێنی وەکوو r وتەیێکە بەم فۆرمە: کە تێیدا a ٠ ژمارەیێکی تەواوی نانەرێنییە و a ١ ، a ٢ ، … ژمارەگەلێکی تەواون کە ٠ ≤ a i ≤ ٩ ڕاست دەکەنەوە. ئەمە زۆرجار بە شێوەی کورتتر ئاوا دەنووسرێتەوە: واتە: a ٠ بەشی ت ...

نۆرم (ماتماتیک)

نۆرم بریتییە لە فانکشنێکی ڕاستەقینە بە شێوەی ‖. ‖ {\displaystyle \|.\|} دیاری دەکرێت، کە لە بۆشاییی ئاڕاستەکراوی X {\displaystyle X} پێناسە کراوە و سێ مەرجی خوارەوە ساغدەکاتەوە. بەھای x ∈ X {\displaystyle x\in X} ، ھەر چەند بێت ئەوا ‖ x ‖ ≥ 0 {\d ...

نەخشە (ماتماتیک)

لە بیرکاریدا زاراوەی نەخشە ئاماژە دەکات بە فانکشنێک کە جۆرە پێکھاتەیەکی تایبەتی ھەیە یان مۆرفیسمێک لە تیۆریی پۆلەکاندا کە بیرۆکەی فانکشن دەگشتێنێت. لە زۆربەی لقەکانی بیرکاریدا زاراوەی نەخشە بۆ فانکشنێک بەکار دەھێنرێت، بە ھەندێک تایبەتمەندی دیاریک ...

نەخشەی ھێڵی

لە بیرکاریدا، نەخشەی ھێڵی ، نەخشەیەکە نێوان دوو مودولی V → W کە دوو کرداری کۆکردنەوەی ئاراستەبڕەکان و لێکدانی سکالێر دەپارێزیت. کاتێک V = W ، پێی دەڵێن ئۆپێراتۆری ھێڵی یان ئێندۆمۆرفیسمی V. ھەندێک جار دەستەواژەی فانکشنی ھێڵی و نەخشەی ھێڵی بە یەک و ...

نەگۆڕ (ماتماتیک)

لە ڕستەیەکی بیرکاریدا نەگۆڕ ھەر وەک لە ناوەکەیەوە دەردەکەوێت ھێما یان نیشانەیەکە پێچەوانەی گۆڕەک بۆ دیاریکردنی بەھایەک کە ناگۆڕێت. بۆ نموونە لە فانکشنی ڕادەداری دووجا کە بەم شێوە پێناسە دەکرێت: b {\displaystyle b} ، a {\displaystyle a} و c {\disp ...

ھاوئەنجام و شیتەڵکردن

ھاوئەنجام لە بیرکاریدا، وتەیەکی ھەمیشە دروستە، بە دەستەواژەیەکی تر ھاوئەنجام بریتییە لە ھاوکێشەیەک کە ھەر چەندە گۆڕانکاری لە بەھایەکانی گۆڕەکەکانیدا بکرێت، بە ڕاستی دەمێنێتەوە. شیتەڵکردن کردارێکە پێچەوانەی لێکدان و بۆ ئاسانکردنی کردارە ژمێرییەکان ...

ھاوئەنجامی ئۆیلەر

ھاوئەنجامی ئۆیلەر یان ھاوکێشەی ئۆیلەر بریتییە لە ھاوئەنجامی لەم ھاوکێشەدا e {\displaystyle e} ژمارەی ئۆیلەر، بنچینەی لۆگاریتمی سروشتی، i {\displaystyle i} یەکەی خەیاڵییە و پاسادانی ئەم ھاوکێشە دەکات i 2 = − 1 {\displaystyle i^{2}=-1}، و π {\displ ...

ھاوکۆلکەی دوو ڕادەیی

لە زانستی بیرکاریدا بە ھەر یەک لەو ژمارە تەواوانەی بە شێوەی ھاوکۆلکە لە کراوەی دوو تێرمیدا خۆ دەنوێنن، ھاوکۆلکەی دوو ڕادەیی یان ھاوکۆلکەی دوو تێرمی دەوترێت و بەھاکەی لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشە دەدۆزرێتەوە: سێگۆشەی پاسکاڵ، لە ڕیزکردنی سێگۆشەیی ھاوکۆلکەک ...

ھاوکێشەی جیاکاری

ھاوکێشەی جیاکاری یەک لەو ھاوکێشانەیە لە بیرکاریدا کە بۆمان ڕوون دەکاتەوە فانکشنێکی نەزانراو چۆناوچۆن لە یەک یان چەن گۆڕەکی ئازاد و گرتەکانیان و گرتەی گرتەکانیان پێک ھاتوون. زۆرێک لە یاسا گشتییەکانی سرووشت ئاساییترین واتای بیرکارییانەی خۆیان لەم ھ ...

ھاوکێشەی دووجا

لە بیرکاریدا ھاوکێشەی دووجا ھاوکێشەیەکە ڕێساکەی بەشێوەی دەربڕەیەکی دووجا بە یەک گۆڕەکەوە دەنووسرێت، بەم شێوە: لێرەدا x {\displaystyle x\,} گۆڕەک، a, b, c {\displaystyle a,b,c\,} ژمارەی نەگۆڕ و ڕاستەقینەن، بەو مەرجەی 0≠ a {\displaystyle a\,}. کاتێ ...

ھاوکێشەی ھێڵی

ھاوکێشەی ھێڵی ھاوکێشەیەکی جەبرییە کە ڕستەکانی یان بەھایەکی نەگۆڕە یا ئەنجامی لێکدانی بەھایەکی نەگۆڕ لە بەھایەکی گۆڕەک لە پلەی یەک. دەشێت ھاوکێشەی ھێڵی یەک گۆڕەک یان چەند گۆڕەکی ھەبێت. شیکارەکانی ھاوکێشەی ھێڵی جووتەڕێکخراون کە بە خاڵ لەسەر یەک ڕاس ...

ھەڕەمەکیبوون

ھەڕەمەکی بریتیە لە کردارێکی جەستەیی یان ھزری بەبێ بیرکردنەوە، یان جێبەجێکردنی کارێک و چالاکیەک بەبێ ئەوەی ئامانجێکی ڕوونی ھەبێت، گەلێک لە چالاکی و کردە فیزیکی و بیرکاریەکان لە چارەسەری ھەندێک کێشەی ژمێرەیی ڕێگای ھەڕەمەکی یاخود بێ بەرنامەیی ڕەچاو ...

ھەڵگەڕاوەی ماتریکس

لە جەبری ھێڵیدا بە ماتریکسی n × n ی B دەوترێ ھەڵگەڕاوەی ماتریکسی A ئەگەر ئەنجامی لێکدانی ماتریکسی A لە ماتریکسی B یەکسان بێت بە ماتریکسی یەکەی I بە زمانی بیرکاری: ھێمای A −1 بۆ ھەڵگەڕاوەی ماتریکس بەکار دەھێنرێت، بۆ ئەوەی ماتریکسێک ھەڵگەڕاوەی ھەبێ ...

ھێڵی ژمارەکان

لە بیرکاریدا، ھێڵی ژمارە ڕاستەقینەکان وێنەیەک لە ھێڵێکی ڕاستە کە ھەر کام لە خاڵەکانی سەری ھاوتایە لەگەڵ یەک ژمارەی ڕاستەقینە و ھەر ژمارەی ڕاستەقینەش ھاوتایە لەگەڵ یەک خاڵی سەر ئەو ھێڵە. زۆرتر ژمارە تەواوەکان وەکوو خاڵگەلێک بە نیشانەیەکی تایبەتەوە ...

یازدەلا

یەکێک لە ڕێگاکانی کێشانەوەی یازدەلای ڕێک بە بەکارھێنانی ڕاستە و پەرگار:

یاسای بنەڕەتی ژماردن

یاسای بنەڕەتی ژماردن یان یاسای لێکدان یەکێک لە یاسا بنەڕەتییەکانی ژماردنە. بە دەستەواژەیەکی سادە بەپێی یاسای بنەڕەتی ژماردن ئەگەر a ڕێگا بۆ ھەڵبژاردنی یەکەم و b ڕێگا بۆ ھەڵبژاردنی دووھەم ھەبێت ئەوا a b ڕێگا بۆ ھەر دوو ھەڵبژاردنەکە بە یەکەوە ھەیە.

یاسای ساینەکان

لە سێگۆشەزانیدا یاسای ساینەکان بریتییە لە ھاوکێشەیەک کە پەیوەندی نێوان درێژایی لای ھەر سێگۆشەیەک و گۆشەی بەرانبەر بەو لایە دیاری دەکات: لێرەدا a و b و c لایەکانی سێگۆشە و α {\displaystyle \alpha } و β {\displaystyle \beta } و γ {\displaystyle \ga ...

یاسای کۆتانجێنتەکان

یاسای کۆتانجێنتەکان لە زانستی سێگۆشەزانیدا، بە پەیوەندیی نێوان لاکانی سێگۆشەیەک و کۆتانجێنتی نیوئەوەندەی ھەر سێ گۆشەکانی سێگۆشە دەوترێت.

یەکتربەستن

یەکتربەستن لە بیرکاریدا، خاسیەتێکە پێناسە دەکرێت لەسەر کردارێکی دوانی. بە کەلکوەرگرتن لە یەکتربەستن دەتوانی پێناسەی پێکھاتەیەکی جەبری بکەیت، ئەم خاسیەتە یەکێکە لە چوار مەرجی سەرەکیی بیردۆزیی گرووپەکان و لە جەبری پەتیدا ڕۆڵێکی گرینگ دەگێڕێت.

یەکسانی (بیرکاری)

بە سانایی، یەکسانی لە باری چەندایەتییەوە وەکوو یەک بوونە. گەر بمانەوێ شێوەییتر قسە بکەین، یەکسانی بەندێکە لەسەر کۆمەڵەی X کە ئاوەھا پێناسە کراوە: دەروازەی ماتماتیک

یەکەی خەیاڵی

یەکەی خەیاڵی ، یەکێکە لە دوو ڕەگی ھاوکێشەی x 2 + 1 = 0 {\displaystyle x^{2}+1=0\ } یان x 2 = − 1 {\displaystyle x^{2}=-1\ } و بە i {\displaystyle i} ھێما دەکرێ. بۆیە پێی دەڵێن یەکەی خەیاڵی چونکە ھیچ ژمارەیەکی ڕاستەقینە ناتوانێت ڕەگی ئەم ھاوکێشەیە ...

دژیەکی

دژیەکی بریتییە لە نەسازان یان پێکنەھاتنێکی لۆژیکی لە نێوان دوو یان چەند قەزییەدا. کاتێک ڕوو ئەدات کە قەزییەکان بە دوو ئاکامی ناتەبا یان پێچەوانە بگەن، واتە ئەگەر یەکیان بە دروست وەربگیرێ ئەبێ ئەوی تریان بە زڕ دابنرێ. بۆ نموونە، "ھەموو زانایان ئاک ...

قەزییە (لۆژیک)

لە لۆژیکدا، قەزییە ئەوەیە کە بە وتەیەک ئاشکرا بووە و دەتوانێ دروست یان زڕ بێت. ھەواڵێکە کە لە پێشدا دانراوە تا زەین لەبارەی دروستی یان نادروستییەوە داوەری بکات و بڕیار بدات. بۆ وێنە، ڕستەکانی "زەوی خرتە" یان "چوار لە پێنج کەمترە" بە قەزییە دەژمێر ...

گڵادیس وێست

گڵادیس وێست ماتماتیکزانێکی ئەمریکییە. دەستی لە دروستکردنی شێوەی گۆییی زەوی بە ڕێگای ماتماتیکی و پەرەپێدان لە بنەمای کارکردنی مانگە دەستکردەکان بۆ پێوانەکردنی مەودای دووری و شێوەی زەوی ناسراو بە ھەبووە، کە سەرەنجام ئەو کارەی خرایە ناو سیستەمی جی پ ...

بەڵگەنەویست

لە لۆژیک و لە بیرکاریشدا، بەڵگەنەویست وتەیەکە کە بەڵگە بۆ ڕاستییەکەی نەھێنراوەتەوە و نەسەلمێنراوە، بەڵام وا دانراوە کە خۆی گەواھی ڕاستیی خۆیە و بەڵگەی ناوێ؛ ئەڵبەت بەڵگەنەویستی واش ھەنە کە سروشتیان ئەوەندەش خۆ-گەواھ نییە و تەنھا بۆ سەلماندنی حوکم ...

پێناسە

پێناسە دەقێکە کە واتای زاراوەیەک یان ھەر شتێکی تر ڕاڤە دەکا. بەو زاراوەیەی کە پێناسە دەکرێ دەوترێ ناسێنراو. لەوانەیە زاراوەیەک گەلەک ڕاستێنە یان واتای جیاوازی ھەبێ. ھەر کام لە ڕاستێنەکان لەلایەن کۆمەڵە وشەیەکەوە دەناسێندرێن کە بەو کۆمەڵە وشەیە دە ...

سیستمی ھاوکێشەی ھێڵی

بە کۆمەڵێک کە لە زیاتر لە یەک ھاوکێشەی ھێڵی پێک ھاتبێت سیستمی ھاوکێشەی ھێڵی دەوترێت؛ ئەم ھاوکێشەی کە لە ژێرەوەدا ھاتووە نموونەیەکە بۆ ئەم جۆرە ھاوکێشە: سیستمێکە لە ٣ ھاوکێشە و ٣ نەزانراوی x و y و z پێک ھاتووە. سیستمی ھاوکێشەی ھێڵی لە لقێکی بەرینی ...

ھاوکێشە

ھاوکێشە ، لە بیرکاریدا بە، وتنی ھاو کێشی دوو شتە بە زمانی ھێماکان. تەواوی ھاوکێشەکان ھێمای ھەیە و دوو بەری ئەم ھێمایە بە یەکەوە بەرابەرن. لە ھەر لایەک یان لە ھەر دوو لاکاندا گۆڕەک ھەیە. بەو ھاوکێشەیەی کە ھەر چەندە گۆڕانکاری لە بەھایەکانی گۆڕەکەکا ...

ھاوکێشەی کیمیایی

ھاوکێشەی کیمیایی ، کارلێکێکی کیمیایی دەردەبڕێت بەھێما و شێوگ و لەگەڵ بڕە ڕێژەیییەکان. نموونە: ھاوکێشەی کارلێکی یەکگرتنی گازی ھایدرۆجین لەگەڵ گازی ئۆکسجین بۆ پێکھێنانی ئاو

کێشی ئەتۆمی

کێشی ئەتۆمی بریتییە لە کێشی ئەتۆمەکانی توخمێکی کیمیایی لەچاو ١/١٢ کێشی ئیزۆتۆپی کاربۆنی دوازدە کە یەکە. کیمیازانان لە سەدەکانی ١٨ و ١٩ زایینیدا توانییان بە تاقی کردنەوە،، ڕێژەی کێشی زۆربەی توخمە ناسراوەکان ئەندازە بگرن. ئەم ئەزموونانە دەریان خست ...

گەردیلە

گەردیلە مانای ئەوەیە کە بچوکترین بەشە و بەشی تری لێنابێتەوە، بەدرێژایی مێژوو بیرۆکە یان چەمکی گەردیلە چەند تێڕوانینێکی جیاوازی بەخۆیەوە بینیووە کە گرنگترین خاڵی وەرچەرخان لێرەدا زانینی ئەوەبوو کە بە بارگەی موجەب وبارگەی سالب گەردیلە پێک دێنن، یەک ...

گەردیلە ژمارە

گەردیلە ژمارە لە زانستەکانی کیمیا و فیزیا بە واتای ژمارەی پرۆتۆن دێت، لە ناوکی گەردیلەیەکدا، و به‌هۆی گه‌ردیله‌ ژماره‌وه‌ خشته‌ی خولی ڕیزکراوه‌ به‌شێوه‌ی ئاسۆیی، ژمارەی ئەتۆمی لە بنەڕەتدا ژمارەی هەر توخمێکە لە خشتەی خولیدا، هەر کاتێک مەندەلیف توخ ...

نیوەتیرەی گەردیلە

نیوەتیرەی گەردیلەیی بریتییە لە پێوانەکردنی گەورەیی گەردیلەیەک، بۆ ئەم مەبەستەش دووری نێوان کۆتا بەرگی ئەلێکتڕۆنی تا ناوکی گەردیلەکە ئەژمار دەکرێت. لەبەر ئەوەی بەرگی کۆتایی بە تەواویی دیاری کراو نییە، بە ھەندێ ڕێی ناڕاستەوخۆ پێوانە کردنەکە دەکرێت، ...

بۆزۆن ھیگز

تەنۆلکەی ھیگز بۆسۆن پێش ئەوەی بیردۆزی ھیگز بۆسۆن دەربکەوێت زانایان گەردوونیان بە شێوەیەک لێکدەدایەوە کە لە ڕوویەک پێکھاتووە و تەنەکانی ناو ئەم ڕووە بە خێرایی ڕووناکی ھاتوچۆ دەکەن بە بێ ئەوەی ھیچ بەربەستێکیان بێتە بەردەم واتە وەکو فۆتۆن ھەڵسوکەوت ...

ھاوسەنگی بارستایی

ھاوسەنگی بارستایی بریتییە لە یاسایەک لە یاساکانی بە ئینگلیزی بۆ شیکارکردنی سیستەمێکی فیزیایی، لەڕێگەی ژمێریارییەک کە لەسەر چوونەژوورەوە وھاتنەدەرەوەی ماددەکان بۆ ناو سیستەمەکە بەندە، ئەتوانێت ئەو ماددانە بناسێتەوە کە لەوانەیە نەزانراوبن، یاخود سە ...

ھەستەوەری پێوانەی ھەوای ڕۆشتوو

ھەستەوەری پێوانەی ھەوای ڕۆشتوو، بە دەناسرێت ، یەم ھەستەوەرە بەکار دێت بۆ دۆزینەوەی ڕێژەی ڕۆچوونی ھەوا بۆ ناو ژووەی تەقینەوە لەناو بزوێنەر. زانیاری دەربارەی ڕێژەی ھەیە زۆر پێویستە بۆ بەشی کۆنتڕۆڵی بزوێنەر ECU بۆ باڵانس ڕاگرتنی ڕێژەی ھەوا لەناو ھەر ...

Mass flow sensor

ھەستەوەری پێوانەی ھەوای ڕۆشتوو، بە دەناسرێت ، یەم ھەستەوەرە بەکار دێت بۆ دۆزینەوەی ڕێژەی ڕۆچوونی ھەوا بۆ ناو ژووەی تەقینەوە لەناو بزوێنەر. زانیاری دەربارەی ڕێژەی ھەیە زۆر پێویستە بۆ بەشی کۆنتڕۆڵی بزوێنەر ECU بۆ باڵانس ڕاگرتنی ڕێژەی ھەوا لەناو ھەر ...

توخمی کیمیایی

توخمی کیمیایی پێکھاتووە لە ماددەیەکی کیمیایی کە لە یەک جۆر گەردیلە پێکھاتووە وە ھەروەھا جیا دەکرێتەوە بە پێی گەردیلە ژمارەکەی، کە پێکھاتووە لە ژمارەی پرۆتۆن لە ناو ناوکەکەیدا واتە. دەروازەی کیمیا

ئاسن

ئاسن ،ناوە لاتینیەکەی {Ferrum} یەکێکە لە توخمە کیمیاییەکان، ھێماکەی Fe و گەردیلەی ژمارە ٢٦ كه‌ یه‌كیكه‌ له‌ كونترین توخمه‌ كان كه‌ دوزراونه‌ته‌وه‌.گرینگه‌ بۆ ژیانی مرۆڤ و گیانه‌وه‌ر چونكه‌ ده‌چیته‌ ناو خۆین هه‌روه‌ها زۆر گرینگه‌ یو رووه‌ك چونكه‌ ...

ئۆکسجین

دووجار لە مێژووی زەوییدا خەستی ئۆکسجین گەیشتۆتە ئەوپەڕی ڕادە - بەڵام تا ئێستا ھیچ ڕوونکردنەوەیەکی ئەوتۆ لەبارەی ئەو دووجار خستبوونەوەیە نەبووە. ئێستا و پاش پەرەپێدانی ڕێگایەکی نوێ، زاناکان بوارێکی باشیان بۆ لەباربووە، تا چاوێکی زانستیانە بە مێژوو ...

ئەستاتین

ئەستاتین یەکێکە لە توخمە کیمیایییەکان بە هێمای کیمیاییی "At" و گەردیلە ژمارەی ٨٥.لە کۆمەڵەی ھالۆجینەکانە و لە خولی شەشەمە ، ئەستاتین توخمێکی تیشکدەرە و زیاتر لە ٢٤ زڕتوخمی ھەیە کە نیوەتەمەنیان زۆر کورتە ، سەرەتا کیمیاناسان ئەم توخمەیان ناو لێنابو ...

ئەکتینیدەکان

ئەکتینیدەکان کۆمەڵەیەکی ١٤ توخمین ، گەردیلە ژمارەکانیان لە ٩٠ ەوە بۆ ١٠٣ لۆرانسیۆمە. لانتانیدەکان و ئەکتینیدەکان سەر بە خولی ٦ و ٧ ن ، یەک لە دوای یەک لە خشتەی خولیدا دەکەونە نێوان دوو کۆمەڵەی ٣ و ٤ ەوە و بۆ فراوانکردنی ڕووبەر ، لانتانیدەکان و ئە ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →