ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 85

شارستانی دیواندەرە

شارستانی دیواندەرە یان قەزای دیواندەرە یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای کوردستانە و ناوەندەکەی شاری دیواندەرەیە. لە ساڵی ٢٠٠٦دا ٨١٠١٥ کەس دانیشتووی ھەبووە کە ھەموویان بە شێوەزاری کوردیی ناوەندی قسە دەکەن.

شارستانی سنە

شارستانی سنە لە دابەشکاریی وڵاتیی ئێران دا، یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای کوردستانە. ئەم شارستانە کەوتۆتە سەر ڕۆژھەڵاتی کوردستان. ناوەندی ئەم شارستانە شاری سنەیە.

شارستانی سەقز

شارستانی سەقز یان قەزای سەقز یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای کوردستانە و ناوەندەکەی شاری سەقزە. لە ساڵی ٢٠١٦دا ٢٣٦٢٥٠ کەس دانیشتووی ھەبووە کە ھەموویان بە شێوەزاری کوردیی ناوەندی قسە دەکەن و لەسەر مەزھەبی شافعین. شارستانی سەقز سێ شار و ١١ ھەرێمی لە ...

شارستانی قوروە

شارستانی قوروە یان قەزای قوروە یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای کوردستانە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان ناوەندەکەی شاری قوروەیە لە نێوان دوو شاری ھەمەدان و سنە دەکەوێتە ٨٧ کیلومتری خۆرھەڵاتی سنە و ٧٦ کیلومتری خۆراوای ھەمەدان. مەودای ھەتا تاران ٤٢٠ کیلومترە.

شارستانی مەریوان

شارستانی مەریوان لە دابەشکاریی وڵاتیی ئێراندا، یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای کوردستانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری مەریوانە. بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١١دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە ١٦٨٧٧٤ کەس بووە. مەریوان لە ...

باڵەخانەی خەسرەوئاوا

باڵەخانەی خەسرەوئاوا یان عەمارەتی خەسرەوئاوا باڵەخانەیەکی مێژوویی سەردەمی ئەردەڵانە کە لە شاری سنەدایە. بەپێی کەتیبەکەی سەر دەرکەی ئەم تەلارە پێکھاتەکە لە سەردەمی قاجاڕەکاندا بە فەرمانی ئەمانوڵا خانی ئەردەڵان والیی شاری سنە دروست بووە. ئەگەرچی بن ...

بەنداوی بێخمە

بەنداوی بێخمە بەنداوێکی تەواونەکراوی فرەمەبەستە لەسەر زێی گەورە، کەوتووەتە ناحیەی خەلیفانی پارێزگای ھەولێر، لە دووریی ٦٠ کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژھەڵاتی شاری ھەولێر. مەبەستە سەرەکییەکانی بەنداوەکە بەرھەمھێنانی ١٥٠٠ مێگاوات لە وزەی کارەبایە و بۆ ڕێخ ...

جوگرافیای ھەرێمی کوردستان

ھەرێمی کوردستانی ئێراق بریتییە لەو بەشە کوردستانەی کەدەکەوێتە نێو سنوری دەوڵەتی ئێراقەوە کەدوابەدوای جەنگی جیھانیی یەکەمەوە دروست بوو، بەپلەی یەکەم ھەرێمێکی مرۆییە سەرەڕای ئەوەی نیشتیمان یان خاکی کوردانەو زۆربەی ھەرە زۆری دانیشتوانی کوردن، بەڵام ...

دەریاچەی حەمرین

دەریاچەی حەمرین دەریاچەیەکی داخراوە لە باشووری بەرزایییەکانی حەمرین دروست کراوە، شارۆچکەی حەمرینیش کەوتۆتە کەناریەوە، لە دووری ٥٠ کم لە باکووری شاری بەعقووبەی عێراق. لە کردارەکانی بەعەرەبکردنی کوردستان ناویان گۆڕیوە بۆ دەریاچەی دیالە. لە ١٩٨١ لەس ...

ئامەرا

ئامەرا گوندێکی ناوچەی خەلفەتیە لە پارێزگای ڕحا ، لەم گوندە سەرۆکی پارتی کرێکارانی کوردستان، عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە دایک بووە. دانیشتوانی ئەم گوندە ھەمووی کوردن و بە کوردی دەدوێن، لە گوندەکەدا خوێندنگەیەکی سەرەتای بچوک ھەیە، بۆخوێندنی ناوەندی و ئاماد ...

بازید

بازید یەکێک لە شارەکانی باکووری کوردستانە کە لە پارێزگای ئاگری ھەڵکەوتوووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ١١٣٫٠٤٨ کەس بووە.

پێنجوێن

پێنجوێن شارێکی باشووری کوردستانە کە خاوەنی مێژوویەکی کۆن و سرووشتێک دەوڵەمەندە. زۆر نزیکی سنووری ئێران و عێراقە و پەیوەندیە نزیکی ھەیە بە خاڵی سنووریی باشماخ و خەڵکی مەریوانەوە.

تەقتەق

تەق شارۆچکەیەکی خنجیلانەیە سەر بە قەزای کۆیە کەوتۆتە لای ڕاستی زێی بچووک، ٩٠ کیلۆمەتر لە ڕوژھەڵاتی ھەولێر و ٦٠ کیلۆمەتر لە باکووری کەرکووک دوورە. لە ساڵی ١٩١٨ کراوە بە ناحیە و لە ١٩٦٠دا شارەوانی تێدا کراوەتەوە. بەڵام لەلایەن رژێمی بەعسەوە لە ساڵی ...

حاجیاوا

ناحیەی حاجیاوا گەورەترین ناحیەی باشووری کوردستانە و سەر بە قەزای ڕانیەیە، ناحیەی حاجیاوا بەپێی ھەرێمی کوردستان سەر بە پارێزگای سلێمانی و دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای پارێزگای سلێمانی، لەڕووی سنوورەوە حاجیاوا لەگەڵ چەند ناوچەیەکدا ھاوبەشە، لە بەشی با ...

خنووس

خنوس به‌ ئه‌رمه‌نى و به‌ توركى شارۆچكه‌يه‌كى كوردنشينه‌ و مه‌ركه‌زى قه‌زايه‌كه‌ سه‌ر به‌ پارێزگاى ئه‌رزه‌رۆم‌ كه‌ به‌ هه‌رێمى سه‌رحه‌دان ناوده‌برێت و نزيكه‌ى 27 هه‌زار كه‌س ده‌بن و ئاخاوتنيان به‌ كرمانجكى و كورمانجيه ‌‌. نزيكه‌ى 145 كيلۆمه‌تر له‌ ...

خەلیفان، سۆران

خەلیفان ١٠٥ کم لە شاری ھەولێری پایتەختەوە دوورە و، ١١کم لە شاری سۆرانەوە دوورە، دەکەوێتە نێوان چوار چیای گەورەوە، کە لە ھەر چوار لاوە دەووری خەلیفانیان داوە، ئەوانیش لە ڕۆژھەلاتەوە چیای کۆڕەک کە یەکێکە لە چیا بەرزەکانی باشووری کوردستان کە بەرزییە ...

دبس

دبس شارۆچکەیەکە لە پارێزگای کەرکووک لە باشووری کوردستان ، لەسەر زێی بچووکە.شاری دبس ٢٥کم لە شاری حەویجەوە دوورە، لە ڕۆژهەڵاتیەوە کەرکوکە و لەڕۆژاوایەوە ساری مەخمورە، بوون بە قەزای دبس لە ساڵی ١٩٥٣ز دا کە دبس گوندێکی بچوک بوو کرایە ناحیە و دواتر ب ...

دووبز

دووبز قه‌زايه‌كى سه‌ر به‌ پارێزگاى كه‌ركووكه‌. 40 كيلۆمه‌تر له‌ شارى كه‌ركووك دووره و دوو ناحيه‌ى هه‌يه‌: سه‌رگه‌ڕان و پردێ ‌. كه‌وتۆته‌ سه‌ر زێى بچووك. ناسراوه‌ به به‌نداوو‌ وه‌ستگه‌ كاره‌باييه‌كه‌. ناوى دوبز له‌ لێكدانى دوو ووشه‌ى دوو و بز هاتو ...

دووزخورماتوو

دووزخورماتوو شارۆچکەیەکە دەکەوێتە باشوری ھەرێمی کوردستان و دەکەوێتە ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق کە لەنێوان سنوری ھەرێم و حکومەتی ناوەندییە، ئەم شارۆچکەیە سەر بە پارێزگای سەلاحەدینە. ھەتاوەکو ساڵی ١٩٧٦ سەر بە پارێزگای کەرکوک بوو.

سۆران

سۆران شارێکی کوردستانە، بەدووری ١١٥ کیلۆمەتر لە باکووری رۆژھەڵاتی پارێزگای ھەولێر. ژمارەی دانیشتووانەکەی بە ١٢٥ ھەزار کەس دەخەمڵێنرێت. سۆران ئێستا ناوەندی کارگێڕی قەزاکانی چۆمان، مێرگەسۆر و ڕەواندزیشە لەھەمانکاتدا، کرۆکی قەزای سۆران دەگەڕێتەوە بۆ ...

سەید سادق

سەیدسادق یەکێکە لە شارۆچکەکانی پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان. ناوەندی قەزای سەید سادقە، ناوەندی ناحیەی ناوەندیشە. لە ساڵی ١٩٥٦ بڕیاری بەشارەدێ بوونی دراوە، بەشێوەیەکی بەرچاو ساڵانە بەپێی ئامار لە ١٧% ڕێژەی دانیشتووان ڕوو لە زۆر بوون دەکات، ...

شنۆ

شنۆ شارێکی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە لە نێوان سنووری ئێران و هەرێمی کوردستان ھەڵکەوتووە. ئەم شارە لە باشووری پارێزگای ورمێ ھەڵکەوتووە. شنۆ لە باکووردا لەگەڵ ورمێ، لە ڕۆژھەڵاتدا لەگەڵ نەغەدە و لە باشوورەوە لەگەڵ شاری پیرانشار ھاوسنوورە، ھەروەھا ئەم ش ...

فارقین

فارقین ، یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای دیاربەکر ھەڵکەوتوووە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ٨٦.٢٥٦ کەس بووە، کە نزیکەی ٤٢.٧٣٦ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.

کۆیە

کۆیە یان کۆیسنجق شارێکی کوردستانە کە ناوەندی قەزای کۆیە سەر بە پارێزگای ھەولێرە. کۆیە دەکەوێتە ٧٩ کیلۆمەتری باشووری ڕۆژھەڵاتی شاری ھەولێر و ٧٥ کیلۆمەتر لە شاری کەرکووک دوورە و کەوتووەتە نێوان ھەر دوو چیای سەرکەشی باواجی و هەیبەت سوڵتان و باشوری ش ...

کەلار

کەلار شارێکی باشووری کوردستانە، لەسەر کەناری ڕووباری سیروان ھەڵکەوتووە. شارێکی نوێییە، تا سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو گوزارشت بوو لە دێیەک بەناوی کەلاری کۆن کە ئێستا یەکێکە لەگەڕەکانی شارەکە، ھەرچەندە لەسەرەتای سییەکانی سەدەی مەرکەزی ناحیەی ق ...

مەنگوڕ

مەنگوڕ ناوی یەکێک لە خێڵە کوردەکانی موکریانە کە لە نێوان سەردەشت، پیرانشار، میراوە، ڕەبەت، مەھاباد، قەڵادزێ و حاجیاوا لە ڕۆژھەڵات و باشووری کوردستان نیشتەجێن. ئەو ناوچانەی کە مەنگوڕەکانی تێدان بە مەنگوڕایەتی ناو دەبردرێ. جیا لە شارەکانی پیرانشار ...

ئاتەشگە

چیای ئاتەژگە بەشێک لە زەنجیرەچیای زاگرۆسە کە لە شارستانی پاوە جێی هەیە و بەرزی ٢٤٨٥ میترە. ئەم کەژە لە گوندی شمشێر دەسپێ ئەکات و هەتاکو ڕوباری سیروان ڕێێ هەیە. لە باشووری کێوەکە، شارانی بانەوڕێ و باینگان، لە باکووری شاری پاوە و لە ڕۆژهەڵاتی گوندی ...

بەردەنووسی بێستوون

بێستوون نێوی چیایەکی ھەڵکەوتوو لە باکووری رێگایەکی کۆنی پڕ ھات‌وچۆی ئەوان دەمانە، کە لە سەر کاروانەڕێی تێپەڕینی ھێز و لەشکر لە بابێل و بەغداوە بەرەو چیای زاگرۆس و دەڤەری ئێکباتان ھەڵکەوتووە. ئەم چیایە کەوتۆتە ڕۆژھەڵاتی شاری کرماشان و لە مەودای ٣٢ ...

بێستوون

کێوی بێستوون کە لە سەرچاوە ئیسلامی و عەڕەبییەکان دا بە ناوی بۆغستان یا بێەستون و دواتر بە بێستوون ناوی ھاتووە، کەوتووەتە ٣٩ کیلۆمێتری باکووری کرماشان و سەر ڕێگای کرماشان بۆ ھەمەدان. ساڵیانێکی لەمێژە کە وێنەبەردینەکان و نووسراوەکانی سەر ڕەوەزەکانی ...

چلچەمە

زنجیرە چیای چلچەمە بەشێکە لە چیاکانی زاگرۆس کە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە نێوان شارەکانی سەقز و دیواندەرە و مەریوان ھەڵکەوتووە. بەرزترین لوتکەی چلچەمە کە ھەر بە ناوی چلچەمە مەنشوورە، ٣١٧٣ مەتر لە ئاستی دەریا بەرزە کە لە نزیک گوندەکانی ئیساقاوا و ...

دێنە

ناوچەی دێنە یان کێوی دێنە بڕیتییە لە سنوری سروشتی نێوان کوردستان و ناوچە فارسەکان لە خۆڕھەڵاتی کوردستان، ھەڵکەوتەی ناو زنجیرە چیای زاگرۆسە کە درێژییەکەی ٨٠ کم دەبێت بە پانی ١٥ کم ناوچەکانی ئەسفەھان و بەختیاری لەکوردستان جیادەکاتەوە. چیای دێنە زیا ...

وەزەنە

وەزەنە کێوێکە کە لە ۴۰کیلۆمەتری شاری سەقز نزیک گوندی خاپوورەدێ هەڵکەوتووە و بەرزاییەکەی دەگاتە ۲۷۱۵ مەتر. ئەم کێوە یەکێکە لە کێوەکانی زنجیرە چیاکانی زاگرۆس. کێوی وەزەنە و چیاکانی دەوروبەری هەتا گەردەنەی خان نێوان سەقز و بانە سنووری نێوان دارستانە ...

پیروەلی باغی

پیروەلی باغی گوندێکە کە لە نێوان شارەکانی مەھاباد، میاندواو و بۆکاندا ھەڵکەوتووە. لە نێوان دوو ناوچەی محاڵی ئەختاچی و چۆمی مەجیدخان و محاڵی ئەختاچی دا، ئەگەرچی مەودای لە گەڵ چۆمی تەتەھوو یان بەو جۆرەی ناوچەکەی بە ناو کراوە، چۆمی مەجیدخان، زۆرە. پ ...

گنکربان

یەکێکە لە گوندەکانى ناوچەى گەرمیان کە له ساڵی ١٩٨٨دا ڕژێمى بەعس ڕوخاندى مەخابن لە ڕاپەرینەکەى ١٩٩١ ئازاد نەکرا بەھۆى گرنگى شوێنەکەى کە دەکەویتە نێوان "کەرکوک و بەغدا" لە ژێر دەسەڵاتى ڕژێم مایەوە تاکو ساڵی ٢٠٠٣ ئازاد کرا. ھەموو دانشتووانى گوندەکە ...

کوردانی سووریا

کوردانی سووریا بەو خەڵکە دەوترێ کە لەدایکبوو یان نیشتەجێی سووریان و لە ڕەگەزی کوردن. کوردەکان گەورەترین کەمینەی ڕەگەزین لە سووریادا، داگری ٧٪ تا ١٠٪ ئاپۆرەی سووریا بەپێی زۆربەی سەرچاوەکان. ناوچە باکورییە کوردنشینەکان، بەشی گەورەی پارێزگای حەسەکە ...

ئەنجومەنی ئەدەبیی بۆکان

بیرۆکەی دامەزرانی ئەنجومەنی ئەدەبیی بۆکان بۆ ساڵانی بەر لە ١٩٩٠ەکان دەگەڕێتەوە، بەڵام ئەوان سەردەمان بارودۆخ و ھەلومەرج بە شێوەیەک بوو کە نووسەران و شاعیران دەرەتانی ئەوەیان نەبوو کە لە دووتوێی ئەنجوومەنێکدا کۆ ببنەوە. برایمی ئەفخەمی یەکەم کەس بو ...

گەورک

گەورک ناوی ھۆزێکی کوردی پارێزگای ورمێیە. دانیشتووانی ئەم ھۆزە لە شارەکانی میراوە، سەردەشت، ڕەبەت، مەھاباد، ورمێ، بۆکان، سەقز، سەڵماس، ناوچەی خۆشناوەتیی ھەولێر و سیوەیل لە سلیمانی دا دەژین. ھۆزێکی مەزنی کوردستان لە سێ بەشی کوردستان لە ئێران، ئێراق ...

موکری

موکری ، کۆمەڵە ھۆزێکی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە. موکری یان موکریانییەکان چەند تیرەن: ھۆزی دێبوکری، ھۆزی گەورک، ھۆزی فەیزوڵڵا بەیگی، زەرزا، مامەش، مەنگوڕ، ھۆزی پیران، ئەم کۆمەڵە ھۆزە لە شارەکانی، مەھاباد، بۆکان، سەردەشت، ...

لەیلا قاسم

لەیلا قاسم چالاکوانێکی سیاسیی کورد بوو، کە ڕژێمی بەعسی عێراق لە بەغدا لە سێدارەی دا. لەیلا قاسم وەک یەکەم کچی شەھیدی خەباتی کورد وە زۆر جاریش بە بووکی کوردستان ناوی دەھێنرێت.

ئەحمەد بارزانی

شێخ ئەحمەد محەممەد بارزانی ، ھەروەھا ناسراو بە خودان ، سەرۆکی بنەماڵەی بارزانی لە کوردستاندا بوو. شێخ ئەحمەد حکوومەتی بارزانی لە باشووری کوردستاندا دامەزراند. ئەو یەک ناسیۆنالیزمی کورد بوو کە ھۆزەکانی جۆراوجۆری کوردی گرتە ژێر دەسەڵاتی خۆی و ناوچە ...

ئیبراھیم ئەحمەد

ئیبراھیم ئەحمەد ناسراو بە بلە ڕووناکبیر و نووسەر و خەباتکاری ڕامیاری خەڵکی سلێمانی و باشووری کوردستان بووە. لە ڕۆژنامەکانی ژیان، خەبات، کوردستان کاری نووسینی کردووە. لە ساڵانی ٣٠یەوە ھاوکات لەگەڵ خوێندن، تێکۆشانی ڕامیاری دەستپێکردووە. بە جۆرێک دا ...

ئیحسان نووری پاشا

ئیحسان نووری ، کوڕی عەلی قولی پاشا، ڕابەری شۆڕشی ئاگری داغ، لە ساڵی ١٨٩٣ لە گەڕەکی شاری بەدلیس لەدایکبووە. پۆلەکانی خوێندنی سەرەتایی ھەر لەم شارەدا تەواو کردووە، دواتر بۆ تەواوکردنی خوێندنی بەرزی سەربازیی ڕوویکردوەتە شارەکانی ئەرزنجان‌ و ئەستەنبو ...

ئیدریس بارزانی

ئیدریس کوڕی گەورەی مەلا مستەفا بارزانی لە ساڵی ١٩٤٤ لە گوندی بارزان لە دایکبوو. لە نێو ھەلومەرجی شۆرشی سێھەمی بارزان ١٩٤٣ – ١٩٤٥ ھاتۆتە دنیا. ساڵی ١٩٤٧ مەلا مستەفای باوکی لەگەڵ ٥٠٠ کەس لە ھەڤاڵانی ڕەوانەی یەکێتیی سۆڤیەتی دەبن. ئیدریس ئەو کات تەمە ...

جەلادەت عالی بەدرخان

میر جەلادەت بەدرخان ناوی تەواوی میر جەلادەت کوڕی ئەمین عالی کوڕی بەدرخان سیاسەتمەدار و ڕۆژنامەڤان و زمانناسی کورد بوو.

جەلال تاڵەبانی

جەلال حیسامەددین شوکروڵڵا تاڵەبانی زەنگنە ، ناسراو بە مام جەلال لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، سیاسەتوانێکی کورد بوو کە وەک شەشەم سەرۆککۆماری عێراق لە ٢٠٠٦وە تا ٢٠١٤ خزمەتیکردووە، لەگەڵ سەرۆکایەتیکردنی ئەنجوومەنی حکوومەتی عێراق. یەکەم کوردە کە پۆستی سەرۆ ...

حوسێن کۆکەن

حوسێن سەلیم عوسمان ناسراو بە خاڵۆ حوسێن کۆکەن یان حسەینی کۆکەن یان حسێنی کۆکەن کەسایەتی کوردە کە بە ھۆی ھەڵکۆڵینی کێوێک بە قاچێکەوە بۆ ماوەی نزیکەی ٢٠ ساڵ بە قوڵینگێکەوە ناسراوە و نازناوی فەرھادی دووەمی پێدراوە.

داری ساری سەبری

داری ساری سەبری شاعیر و مێژوونووسی کوردی عێراق بوو. داری ساری لە عەشیرەتی مەڵگشای لە کوردە فەیلییەکانی باشووری کوردستان بوو.

ڕەفیق حیلمی

ڕەفیق حیلمی لە ساڵی ١٨٩٨ ز دا لە شاری کەرکووک لە دایک بووە و خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی لە کەرکووک و سلێمانی و ئامادەیی لە بەغدا و پەیمانگای ئەندازەی لە ئەستەمبۆڵ تەواوکردووەو لە ساڵی ١٩٢٠ ز دا گەڕاوەتەوە کوردستان و بوەتە مامۆستایەکی پسپۆڕی ئەند ...

ڕەمزی نافیع

ڕەمزی نافیع ڕەشیدئاغا کەسایەتیەکی ڕۆشنبیر و کوردپەروەر و ناوداری کوردایەتی، لەپێناو کوردستان و بەدەستھێنانی سەربەخۆی بۆ ووڵات تێکۆشاوە و دەست ھەڵگیری لە خوێندن کردووە و ھەر لەم پێناوەشدا باجی ژیانی دا.

شەریف پاشا

ناوی محەمەد کوڕی سەعید پاشای کوڕی حسێن پاشای کوڕی ئەحمەد ئاغای خەندانە. لە شاری سلێمانی لەدایکبووە، لەسەردەمی عوسمانیدا، باوکی گەلێ‌ پلەو پایەی گەورەی پێ‌سپێردراوە و بنەماڵەی خەندان ھاوکارێکی نزیکی پاشاکانی بابان بووە و دوای کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتی ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →