ⓘ مێژوو

مێژووی بەحرەین

مێژووی بەحرەین باسکردنە لە ڕابردووی وڵاتی بەحرەین و ئەو ڕووداوە و پێشھاتانەی لە سەدەکان و ساڵەکانی ڕابردوو لەم وڵاتە دا ڕوویانداوە بەمەبەستی ئاشناکردنی نەوەکانی ئێستا سەبارەت بەم وڵاتە

مێژووی نووسینی کورمانجی

کرمانجی یا کورمانجی یەکێک لە زاراوەکانی کوردییە. ئەم زارەوە چەندین ناوی ھەیە وەک بەڵام زیاتر بە کورمانجی ناسراوە. کورمانجەکان بە شێوەیەک زۆر بەلاوە لە گەورترین جوگرافی نێوان ڕووبارەکانی یجلە و فورات لە باکووری کوردستان ھەتا سوریە و موسل دەگرێتەوە. ژمارەی ئاخێوەرانی لە ٢٨ بۆ ٣٠ ملیون کەس دەخەملێنێت کا زۆرترین قسەکریان ھەیە لە ناوە زەرورە کانی کوردیدا.

١٩٣٦ لە نەرویژ

٢٣ کانونی دووەم – جۆن ئۆستنگ هۆڤ، وێنەگر و نووسەر مردن ٢٠١٩ ٣٠ی کانوونی یەکەم - فرێدریک سکاگین ، نووسەر مردن ٢٠١٧ ١٤ تشرینی دووەم - سڤین ئۆ هوبی ، ڕۆژنامەنووس مردن ٢٠٠٧. ٨ی شوبات – فرانسیس سێجێرد، پرۆفیسۆری مێژوو مردن٢٠١٥ ٢٨ی ئەیلوول – ئان بۆرگ، سەماکەری بالێ مردن ٢٠١٦ ٤ ی تشرینی یەکەم - بیجارن مۆڕک ئیدئیم سیاسەتمەدار ٢١ی نیسان - یونی لیسێ جۆنسمۆین ، نیگارکێش و نووسەری منداڵان ١٤ی نیسان - ئەسترید نۆکلێبی هێیبێرگ سیاسەتمەدارو پرۆفیسۆری پزیشکی

مێژووی کۆریا

سەردەمی کۆنبەردی لە نیمچەدوورگەی کۆریا و مەنچووریا نیو میلیۆن ساڵ بەرلە ئێستا دەستی پێکرد. نوێترین گۆزەکەری کۆری ئەگەڕێتەوە بۆ دەرورووبەری ٨٠٠٠ ساڵ بەرلە زایین، و ماوەی سەردەمی بەردینیش دەستیپێکرد دوای ٦٠٠٠ ساڵ بەرلە زایین، و سەردەمی برۆنزیش ٢٠٠٠ ساڵ بەرلە زایین. وە سەردەمی ئاسنیش دەورووبەری ٧٠٠ ساڵ بەرلە زایین.

شەڕی پاوە

شەڕی پاوە شەڕێکە کە لە ١٤–١٩ی ئابی ١٩٧٩ ڕووی داوە. لەم شەڕە ھێزەکانی کۆمەڵە و دیموکرات چوونە پاوە و ھەوڵیان دا دەستی بەسەردا بگرن، لە بەرامبەر ھێزەکانی جەندرمە و سوپای پاسداران بەرگریان لە شارەکە کرد. بۆ بەھێزکردنی بەرگریی شارەکە، نزیکەی ٨٠ ھێزی سوپا بە فەرمانی عەلی ئەسغەر وەساڵی بۆ بەرگریکاران بەشداری کرد تا ١٨ی ئاب باڵادەستبوون لەگەڵ ھێزەکانی کورد دا بوو و توانییان نزیکەی ھەموو لایەک بەدەست بھینن. شارەکە جگە لە بارەگای جەندرمە و پاسەوانی سوپای پاسداران دوای ھەوڵەکانی فەلاحی فەرماندەی ھێزە وشکانییەکانی سوپا و مستەفا چەمران نوێنەری حکوومەتی کاتی بۆ پاراستنی شارەکە دواجار بە فەرمانی خومەینی ...

ئیمپراتۆریەتی جین (٢٦٦-٤٢٠)

ئیمپراتۆریەتی جین یان زنجیرە فەرمانڕەوایی جین، ھەنێک جار وەک سیما جین ئەخوێنرێتەوە یان دوو جینەکان ئیمپراتۆریەتێک بوو لە مێژووی دێرینی چین کە لە ٢٦٦ تا ٤٢٠ ی زاینی بەردەوام بووە، ئیمپراتۆریەتەکە لەلایەن سیما یان دامەزراوە، گەورەترین کوڕی سیما ژاۆ، کە لە پێشوو پێش دامەزراندنی ئیمپراتۆریەت پاشای جینی پێشووتر بوو، کە ئەویش وەک یەکێک لە دامەزرێنەرانی ئیمپراتۆریەتەکە دەناسرا، بەیەکەوە لەگەڵ برا گەورەی سیما ژاۆ، سیما شی و باوکی سیما یی. لە سەردەمی سێ شانشینەکە لە کە کۆتایی بە داگیرکارییەکانی رۆژھەڵاتی وو ھێنا، و ڕێکخستنەوەی لە چین کرد.

                                     

ⓘ مێژوو

مێژوو یان دیرۆک بریتییە لە شیکردنەوە و لێکۆڵینەوە لە ڕابردوو و تێگەیشتن لێی کەسانێک کە سەبارەت بە مێژوو دەنووسن پێیان دەوترێت مێژووناس یان دیرۆکناس. مێژوو گۆڕەپانێکی کۆڵینەوەیە کە بۆ بەدواداچوون و شیکردنەوەی پاشییەکیی ڕووداوەکان لە چیرۆکەکان کەڵک وەردەگرێت و ھەندێجار تێدەکۆشێت شێوەئاساکانی ھۆ و بەرھۆ کە ڕووداوەکان دەستنیشان دەکەن بپشکنێت.

مێژووناسان سەبارەت بە سروشتی مێژوو و بەسوودبوونی لەگەڵ یەکتر دەدوێن.

                                     

1. وشەکان

لە کوردیی باکووریدا، وشەی دیرۆک بەکاردەھێندرێت. دوو تیۆری لەسەر وشەی دیرۆک ھەیە. بەپێی یەکێکیان، دیرۆک لە "دوور"ەوە دێت کە لە ھەندێک لە بنشێوەزارەکانی شێوەزاری کوردیی باکووریدا وەکوو "دیر" یان "دویر" دەوترێت. تیۆرییەکەی تر لەو باوەڕەدایە کە وشەی دیرۆک لە وشەی "چیرۆک"ەوە ھاتووە. ئەم تیۆرییە دووھەمە زۆرتر ڕێیتێدەچێت چونکو وشەی History ش لە گەلێک زمانەکاندا واتای چیرۆکیش دەدات.

لە کوردیی ناوەندیدا، وشەی مێژوو بەکاردەھێندرێت کە لە وشەی "مێژ"ەوە وەرگیراوە کە واتە کاتێکی دووری پێش ئێستا.

ھەروەھا ھەندێجار، بەتایبەت لە دەقە کۆنەکاندا، وشەی تاریخ بەکاردەھێندرێت کە عەرەبییە.

وشەی History ش لە یۆنانییەوە ھاتووە: ἱστορία، دەخوێندرێتەوە: ھیستۆریا، واتە لێپرسێنەوە.

                                     

مێژووی ڕۆژنامەکانی کۆریا

یەکەم رۆژنامەی تایبەت بوو لە کۆریا لەلایەن سیۆ جای-پیلەوە دامەزرا لە ٧ی نیسانی ١٨٩٦، ڕۆژنامەکە یەکەم ڕۆژنامەبوو کەلەلایەن خەڵکەوە بڵاوبکرێتەوە ڕۆژنامەکە باس لە گرنگی کارەکانی نەتەوایەتی دەکات وەکوو کرانەوەی خەڵک بە خوێندن و فێربوون و دیموکراسیەتڕۆژنامەکە جەختی لەسەر سیستەمی خوێندنی نوێ کرەوە بۆ خەڵک کە چەن گرنگە، و بیرۆکەی دیموکرایەت و دامەزراندنی سیستەمێکی پەرلەمانی بۆ وڵات

                                     

ئیمپراتۆرییەتی چین (١١١٥–١٢٣٤)

زنجیرە فەرمانڕەوایی چین بە فەرمی وەک چینی مەزن ناسراوە کە لە ١١١٥ تا ١٢٣٤ ی زاینی بەردەوام بوو یەکێکە لە دوایین زنجیرە فەرمانڕەوایییەکان لەسەر ھەبوونی دەسەڵاتی مەغۆلەکان بەسەر چین، ناوەکەی وەک کین، جوچین جین، جین دەنوسرێ تا جیاواز بکرێتەوە لە جینی پێشوو تر.

                                     

پۆلی١٢کەرکووک

بەڕێوبەر: ڕێبوار حەمە ئەمین زیاتر بزانە پەڕەیەک تایبەت بەخوێندکارانی پۆلی ١٢ کەرکووک لێرەهەموو زانیاری و بڕیارێک بزانە، کاردەکەین بۆ ئەوەی زۆرترین سوود بە تۆی خوێدکار بگا. جۆر: پەروەردەیی

                                     

یوان شاوۆ

یوان شاوۆ ، ناو:بێنچو ، ژەنەراڵێکی سەربازی، سیاسەتمەدار و لۆرد بوو لە سەردەمی رۆژاوای ئیمپراتۆریەتی ھان لە مێژووی دێرینی چیندا. ناوچەکانی باکووری چینی بەرێوە بردووە لە سەردەمی کۆتایی ھاتنی ئیمپراتۆریەتی ھان و جەنگی ناوخۆی ناوچەکانی ئەو سەردەمە. ھەروەھا برای لۆرد یوان شوو بوو کە کۆنترۆلی ناوچەکانی دەریای ھوایی کردبوو.

                                     

پاشا مووی ژۆو

پاشا مووی ژۆو ناوی کەسی: جی مان، پێنجەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە مێژووی دێرینی چین، مێژووی فەرمانڕەوایەتیەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٩٧٦ تا ٩٢٢ی پێش زاین یان ٩٥٦ تا ٩١٨ی پێش زاین.

                                     

سیائۆ جیا

سیائۆ جیا ناوی کەسی زی گاو، پاشایەک بوو لە ئیمپراتۆریەتی شانگ لە مێژووی دێرینی چین. بە گوێرەی شیجی کە لەلایەن سیما چیانەوە نوسراوە، سیاۆ حەوتەم پاشای ئیمپراتۆریەتەکەیە کە شوێنی براکەی تای گێنگی گرتۆتەوە سیاۆ جیا لەلایەن یۆنگ جی شوێنی گرایەوە.

                                     

پاشا ژاۆی ژۆو

پاشا ژاوۆی ژۆو ناوی کەسی: جی سیا، چوارەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە مێژووی دێرینی چین، سەردەمی فەرمانڕەوایەتیەکەی لە ٩٧٧ی پێش زاین بەردەوام بوو تا مردنی

                                     

پێنج بەربەریەکان

ھوو یان پێنج بەربەریەکان لە مێژووی چیندا دەگەڕێتەوە بۆ پێنج خەڵکی دێرین کە ھان نەبوون و کۆچیان کردووە بۆ باکووری چین لە رۆژاوای رۆژھەڵاتی چین نیشتەجێبوون لەوێشەوە دەستیان بەسەر ئیمپراتۆریەتی جین گرتووە و شانشینینێکی تایبەت بەخۆیان دامەزراندووە لە سەدەی ٤م و پێنجەمی زاینی. ئەو خەڵکانە پۆلێن دەکران بۆ پێنج گرووپی بەربەری وەک سیۆنگنو، جیێ، سیانبێی، دی و چیانگ،

                                     

لیو یوان (ھان ژاۆ)

لیو یوان ناو: یوانھای ، بە فەرمی ئیمپراتۆر گوانگوێنی ھان 光文帝)، ئیمپراتۆری دامەزرێنەر لە ڕەگەزی سیۆنگنو بۆ ویلایەتی ھان ژاوۆ لە ٣٠٨

                                     

پاشا ییھی ژاۆ

پاشا یھی ژاوۆ ناوی کەسی: جی جیان ، یانزەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆوە، کە مێژووی فەرمانڕەوایەتیەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٨٩٩ تا ٨٩٢ی پێش زاین یان ٨٩٩ تا ٨٧٣ی پێش زاین

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →