ⓘ زانست و چاند

میتۆلۆژیا

میتۆلۆژیا یان ئوستوورەناسی زانستی کۆڵینەوە لە ئوستوورەکانە. ھەندێ جاریش بە کۆی ئوستوورەکانی خەڵکانێک کە خاوەنی چاندێکی تایبەتن دەوترێ میتۆلۆژیای ئەو خەڵکە ، وەکوو نموونە: میتۆلۆژیای قەومی یەھوود. ئوستوورەکان ئەو چیرۆکانەن کە دانەرەکەیان یان ڕەگەزەکەیان شاراوەیە و ھەوڵ دەدەن پرۆسەکانی سروشت، بەدیھاتنی جیھان و مرۆڤ، نەریتەکان و ئاھەنگە ئایینییەکان دەرببڕن. لەوانەیە پێوەندیگەلێک ھەبن لەنێوان ئوستوورەکانی دوو چاند و کولتووری جیاوازدا؛ ئوستوورەناسان بەدوای دۆزینەوەی ئەو لێکچوویی و پێوەندییانەن.

سەردەمی ڕووناکبیری

سەردەمی ڕووناکبیری بە سەدەی ١٧ و ١٨ی زایینی دەوترێت کە ڕووناکبیری و چاند تێیدا گەشەیێکی زۆری کرد. لە سەردەمی ڕووناکبیریدا ئیستیعمار/داگیرکاری بە شێوەی مودێرن دەستی پێ کرد و کێشەگەلێکی زۆر لە نێوان زانست و ئاییندا ڕووی دا.له‌ سه‌رده‌مه‌دا شه‌ڕێکی سی ساڵه‌ وڵاتانی ئه‌وروپای گرته‌وه‌. زۆرێک لە زانا و ڕووناکبیرانی ڕۆژاوا ناویان هاتوە لەو سەردەمەی بە سەردەمی ڕووناکبیری ئەناسرێت بۆ نمونە: ‌جۆن لۆک ئیمانوێل کانت فڕانسیس بەیکن

گۆڤاری نێودەوڵەتی توێژینەوە کوردییەکان

گۆڤاری International Journal of Kurdish Studies بە ژمارەی زنجیرەی پێوانەی نیودەوڵەتی:1073-٬6697 گۆڤارێکی ئەکادیمیکە کە لە لایەن کتێبخانەی کوردی بڵاو دەکرێتەوە و سەرنووسەری ڤەرا بەهائودین سەعیدپوور بوو. ئەم گۆڤارە وتاری زانستی لە سەر چاند، وێژە و مێژووی کورد بڵاو دەکاتەوە. ساڵی ١٩٨٦ بە ناوی کوردیش تایمز پێش لەوەی کە سەرناوی ئێستای پاش ژمارە٤ وەرگرێ، دامەزرا. ئەم گۆڤارە لە لایەن ئیندێکس ئیسلامیکوس ەوە پێرست دەکرێ.

کوردناسی

کوردناسی ، خوێندنەوەی کوردەکان یان کوردۆلۆجی ڕشتەیەکی زانستگایییە کە لەسەری کورد کۆوە بووە و خۆی بریتی لە چەند ڕشتەیی دیکەیە وەکوو چاند، مێژوو، زمانناسی و … کوردەکان. لێکۆڵینەوە لە کوردانسی دەگەڕێتەوە بۆ کۆتاییەکانی سەدەی ١٩ەهەم، لەوکاتەدا لە بەشێ لە زانکۆکانی ئەورووپا لەپاڵ بابەتی ڕۆژهەڵاتناسی و ئێرانناسی دەخوێندرا و لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرا.

زانستی تەفسیر

زانایان لەسەر ئەوە ڕێک کەوتوون کە فێربوونی "فەرز کیفایە" یە، وە یەکێکە لە گرنگترین زانستە شەرعیەکان.

ئەبووحەنیفە

ئەبووحەنیفە یان ئەبووحەنیفە نوعمان یان نوعمان کوڕی سابت کوڕی زوتتا کوڕی مرزبان، ساڵی ٨٨ک/٦٩٩ز لە دایکبووە لە کووفە و بە نەژاد ئەفغانیە، و ئەبووحەنیفە زۆربەی ژیانی لەو شارەدا بە فێرخواز و زانا بردە سەر، دوای ئەوەی قورئانی لە بەرکرد لە گەنجیدا بوو لەگەڵ باوکیدا ڕوویکردە ئیشی بازرگانی، و کاتێک زانای گەورە عامر شەعبی چاوی پێی کەوت ئامژچەی بۆکرد کە ئەو لە ئەبووحەنیفەدا زیرەکییەکی گەورە و عەقڵ پێگەیشتووی ئەبینێت و ئامۆژگاری کرد کە بچێتە کۆڕی زاناکان و بە دوای زانستدا بگەڕێت، ئەمیش وەڵامی داواکەی دایەوە و ڕوویکردە زنجیرەی وانەکان، فەرموودەی ئەگێڕایەوە و زمان و ئەدەبی خوێند، و لەەبر ئەوەی زۆر گرنگ ...

ڤیکتۆریا (ئوسترالیا)

دوای درووست بوونی داگیرگەی نیو ساوت وێلز لە لایەن بەریتانیاوە لە ساڵی ١٧٧٨، بەرەبەرە خەڵکی ئەورووپا کۆچیان کردە ناوچەکانی تری ئوسترالیا. یەکەمین دانیشتووانی ڤیکتۆریا، لە بەندەری پۆرتلەند له ڕۆژاوای ئەم ویلایەتە دا نیشتەجێ بوون. لە ساڵی ١٨٣٥ شاری مێلبۆرن دامەزرا ، بەڵام دامەزرانی داگیرگەی ڤیکتۆریا لە ساڵی ١٨٥١ لە لایەن بەریتانیاوه راگەیەنرا. لەم ساڵەدا لەگەڵ دۆزینەوەی زێڕ لەم ویلایەتە، سێڵی کۆچبەرانی وڵاتانی تر بە تایبەتی لە ئیرلەند و چین ڕژایە ئەم ناوچەیە و مێلبۆرن و ڤیکتۆریا لە ڕووی ئابووری و بازرگانی، گەشەیەکی بەرچاویان بەخۆوە بینی.؛ بە شێوەیەک که ئەم شاره به ناوی "مێلبۆرنی سەرسووڕهێنەر" ...

ئۆردیخانی جەلیل

ئۆردیخانی جەلیل نووسەری کوردە و خوێندنی لە زانکۆی یەریڤان تەواو کردووە لە ساڵی ١٩٥٦ لە ئەکادیمیای زانستی یەریڤان درێژە بە خوێندنا دەدات وە لە ساڵی ١٩٥٨ دەچێتە شاری سەنت پیتەرزبورگ لەوێ لە پەیمانگای ڕۆژھەڵاتناسی دەبێتە یاریدەدەری کوردناسی ھەر لە سەنت پیتەرزبورگ نامەی دوکتۆرای خۆی لەسەر قەڵای دمدم پێشکێشدەکات وە لە ساڵی ١٩٦١ بڕوانامەی فیلۆلۆژی وەردەگرێت، لە ساڵی ١٩٩٦ لە زانکۆی سەنت پیتەرزبورگ بڕوانامەی پڕۆفیسۆری پێدەدرێت دواییش لەگەڵ جەلیلی باوکی ھەڵدەستن بەدامەزراندنی ڕادیۆیەکی کوردی کە بایەخی بە چاند و مێژووی کوردی دەدات وە ھەروەھا ئۆردیخانی جەلیل نزیکەی ١٠٠ ھەزار پەندی کوردی کۆکردۆتەوە، ل ...

نژیاروانی

نژیاروانی بریتییە لە ھونەر و زانستی شێوەکاری و سازکردن. بەرھەمەکانی نژیاروانی، لە قاڵبی کەرەستەکانی بینایی، زۆرتر بە ناوی ھێماکانی کەلتووری و سیاسی و بە ناوی بەرھەمەکانی ھونەری ھەست دەکردرێن. شارستانییە ناسراوەکان زۆرجار بە دەسکەوتەکانی نژیاروانی کە لێیان بە میرات دەمێنێتەوە، دەناسرێن. نژیاروانی زۆرترین پەیوەندیی لەگەڵ ئەندازیاریی شارستانیدا ھەیە و بۆ دروستکردنی پێکھاتەیەکی چاک پێویستە ئەندازیارانی نژیاروانی و ئەندازیارانی شارستانی ئەوپەڕی ھاوکاری و تێگەشتنیان لە یەکتر بێت. ھەر کۆمەڵ یان سەردەمێک نژیاروانی تایبەتی خۆی ھەیە کە نیشاندەری چاند، ئایین و باوەکانی ئەو کۆمەڵە یان سەردەمەیە.

کەمال موکرجی

کەمال گۆکول-چاند سەنکەر-چاند موکرجی ١ی تەمموز ١٩٣٣–٢٥ی شوبات ١٩٨٧٫ نەخشەساز و مامۆستای جوگرافیا و زانستە کۆمەڵایەتییەکان بووە. پاشان بووە بە بەڕێوەبەری چەند قوتابخانەیەک. لەوانە: ناوەندیی ئێوارانی سلێمانیی کوڕان٫ ناوەندیی وەتەنی کوڕان و ناوەندیی سەرچناری کوڕان. دواتر بووە بە یاریدەدەری بەڕێوەبەری پەروەردە. ھاوکات بووە بە بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتیی نەھێشتنی نەخوێنەواری.

قورئان

قورئان لە ئیسلامدا بریتییە لە وتە و ڕاسپاردەی خوا کە نێردراوە بۆ پێغەمبەری ئیسلام محەممەد ، قورئان لە عەرەبیدا لە وشەی وەرگیراوە کە بەمانای خوێندنەوە دێت، و بنچینەی ئەویش لە وشەی وەرگیراوە کە بە مانای کۆکردنەوە و لە خۆگرتن دێت، و قورئان ئەو ناوەی لێنراوە بەھۆی ئەوەی کۆمەڵێک ئایەت و سوورەتی زۆر لەخۆدەگرێت و کۆیان دەکاتەوە.

زمانی تاجیکی

لە ڕێزمانیشدا زمانی تاجیکی لە ھەندێک شوێندا تایبەتمەندی خۆی ھەیە کە لە زمانی فارسیدا نییە و دەبێتە ھۆی جیاوازبوونی لەگەڵ زمانی فارسی. بۆ وێنە: گەردانی کرداری ڕابردوو و ئێستای خەریک دروستکردنی کرداری لێکدراو بە ئاوەڵناوی بەرکاری لە زمانی فارسیدا "را" پیتە و نیشانەی بەرکارە بەڵام لە زمانی تاجیکیدا "را" پاشگری بەرکارە و بە ناوەوە دەلکێ. دروستکردنی ئاوەڵناوی بەرکاری بە پاشگری -agi کە لە زمانی فارسیدا نییە وەک raftagi.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →